Postaci, Dobro kontra zło
Postaci,
Obok głownych bohaterów, mamy tu do czynienia z całą plejadą postaci, nie tylko magicznych. Poza głównymi bohaterami przez powieść przewija się masa postaci, zarówno zwyczajnych, jak i tych magicznych. Obok uczniów należy wymienić oczywiście nauczycieli, z których na szczególną uwagę zasługuje Severus Snape uczący eliksirów, ale maczający palce w czarnej magii, do tego niegdysiejszy sługa Czarnego Pana, postać budząca niechęć, ale też tak nakreślona, że do samego końca czytelnik nie jest pewien, czy to bohater negatywny, czy pozytywny. Remus Lupin, ciężko doświadczony przez los nauczyciel obrony przed czarną magią będący wilkołakiem, oczywiście wspomniany już profesor Dumbledore i wyróżniająca się Minerwa McGonagal, będąca animagiem (czarodziejem potrafiącym przemieniać się w zwierzęta, brawurowo zagrana w filmach przez Maggie Smith). Jak na książkę o magii przystało, nie zabrakło w niej postaci magicznych, takich jak na przykład skrzaty domowe (Zgredek, Stworek), centaury, chochliki, druzgotki, trytony, testrale, czy smoki. Pojawia się również bazyliszek, feniks (Fawkes), hipogryf (Hardodziób) i jednorożec.
Dobro kontra zło
Jak na dobrą powieść przystało, dobro musi zwyciężyć, choć nie jest wcale łatwo. Starcie dobra ze złem stanowi bardzo wyraźne tło dla przygód Harry’ego Pottera i jego przyjaciół. Dobro reprezentuje Potter, zło – Voldemort i jego słudzy. Jako “chłopiec, który przeżył”, Harry staje do nierównej walki z Voldemortem. Mały chłopiec boi się i nie wie, co go czeka, początkowo nawet nie zdaje sobie spray z tego, jak wielkie zagrożenie niesie dla niego spotkanie z Voldemortem, dopiero później przekonuje się, że stawką w tej grze jest życie jego i jego bliskich. Nie mając pojęcia, jak to wszystko może się skończyć, czuje, że mimo obecności przyjaciół, pozostał sam na polu bitwy. Początkowo Harry chce po prostu pomścić śmierć rodziców, ale potem dociera do niego, że to złe pobudki i że chce pokonać Voldermorta nie tylko z powodu śmierci rodziców, ale również dlatego, że Voldemort to wcielenie zła, które nie powinno po prostu istnieć na świecie. Zaczyna szukać sposobów na pokonanie go i początkowo udaje mu się wygrać bitwę (”Harry Potter i Kamień Filozoficzny”), jednak z czasem Czarny Pan – jak nazywają go jego sługusy – rośnie w siłę i bardzo trudno jest go unicestwić.Po tym, jak w scenie na cmentarzu z ręki Glizdogona ginie Cedryk Diggory, część uczniów zaczyna wierzyć w powrót Voldemorta. Proszą Harry’ego, by uczył ich magii. Młodzi magowie zakładają Gwardię Dumbledore’a i w tajemnicy przed wszystkimi doskonalą swoje umiejętności. Robią wszystko, by podnieśc swoje kwalifikacje w walce z Voldemortem i w bezpośrednim, hipotetycznym starciu, mieć jakiekolwiek szanse. Jako Gwardia Dumledore’a walczą później ze sługami Czarnego Pana dwukrotnie (”Harry Potter i Zakon Feniksa”, “Harry Potter i Insygnia Śmierci”).